Met de Renault ZOE op roadtrip naar Montenegro en Albanië: zo was dat
Zes weken, meer dan tien landen en duizenden kilometers in een elektrische auto. Klinkt als een avontuur, en dat was het ook. Met onze Renault ZOE 2020 reden we vanuit Nederland helemaal naar Albanië, namen de boot terug naar Ancona in Italië en reden via Zwitserland, Frankrijk, Luxemburg en België weer naar huis. Was het spannend? Ja, soms best. Was het de moeite waard? Absoluut.
In dit artikel deel ik alles over hoe het is om als elektrische rijder door de Balkan te reizen: van het geweldige laadnetwerk in Kroatië tot de uitdagingen in Montenegro en Albanië, en de praktische tips die ik onderweg heb opgepikt.
De route: door tien landen in zes weken
Onze route zag er als volgt uit: Nederland, Duitsland, Oostenrijk, Slovenië, Kroatië, Bosnië, Montenegro, Albanië en vervolgens de boot vanuit Albanië naar Ancona. Op de terugweg reden we door Italië, Zwitserland, Frankrijk, Luxemburg en België. Een flinke trip dus.
Tot en met Kroatië is het laadnetwerk uitstekend. Je vindt overal snelladers, de apps werken goed en je hoeft je geen zorgen te maken. Maar zodra je verder de Balkan in rijdt, verandert het plaatje behoorlijk. In Montenegro en zeker in Albanië is het laadnetwerk nog in de kinderschoenen. Niet onoverkomelijk, maar het vraagt om goede voorbereiding en enige flexibiliteit.
Laden in West-Europa: geen probleem
Luxemburg en Duitsland
In Luxemburg en Duitsland laadden we bij moderne snelladers zonder problemen. In Luxemburg troffen we een 160 kW lader van Chargy aan, mede gefinancierd door de Europese Unie. Snel, betrouwbaar en makkelijk te betalen.
Slovenië en Kroatië
In Slovenië en Kroatië is het laadnetwerk echt prima voor elkaar. We laadden bij een IONITY-snellader in Kroatië voor 0,44 euro per kWh met de IONITY Passport. De laadpalen zijn modern, de betaling werkt via contactloos, QR-code of laadpas en er zijn genoeg locaties langs de route.
Op sommige plekken in Kroatië zijn er ook kleinere laadpalen, zoals een Končar-lader bij een lokaal gebouw met twee parkeerplaatsen exclusief voor elektrische auto’s. Het bordje “Osim za e-vozila na punjenju” (alleen voor EV’s die laden) zegt genoeg: ze denken er serieus over na.
Let op: sommige laadpalen in Kroatië staan helemaal niet in de apps, zelfs niet op Google Maps. Vraag dus altijd even bij je verblijf of ze een laadpaal in de buurt kennen. Dat leverde ons meer dan eens een goede tip op.
Laden op de Balkan: avontuurlijk maar haalbaar
Montenegro
Montenegro is prachtig, maar qua laadinfrastructuur moet je rekening houden met beperkingen. We troffen een groene laadpaal aan met het opschrift “Call Centar +382 20 438 012”, maar deze werkte niet altijd naar behoren. Op sommige plekken staan EVC-stations met een DC-aansluiting en een bordje dat twee parkeerplaatsen gereserveerd zijn voor EV’s. Leuk initiatief, maar de betrouwbaarheid laat nog te wensen over.
De omgeving maakt echter veel goed. De berglandschappen in Montenegro zijn adembenemend en rijden door de smalle bergpassen is een ervaring op zich.
Albanië
In Albanië is het laadnetwerk nog dunner gezaaid. Hier is de granny charger echt je beste vriend. Plan je overnachtingen slim en vraag vooraf bij je hotel of ze een gewoon stopcontact beschikbaar hebben. De meeste eigenaren vinden het prima en je kunt de stroomkosten gewoon vergoeden.
Een kleine rekensom om de kosten te schatten: de ZOE heeft een 52 kWh-accu. Als je laadt van 20% naar 80%, laad je ruwweg 31,2 kWh. In Slovenië kostte stroom ongeveer 22 cent per kWh, dus 31,2 x 0,22 = ongeveer 6,86 euro. Je rondt dat op naar 8 euro en de eigenaar is blij, jij ook.
De granny charger: onmisbaar op de Balkan
Neem altijd een granny charger mee. Dit is een gewone laadkabel die je in een huishoudelijk stopcontact steekt. Traag, ja, maar in landen waar snelladers zeldzaam zijn, is het de redding. Houd wel rekening met het volgende:
- Oude elektra-installaties: In sommige accommodaties kan een granny charger de stroomgroep laten uitvallen. Zeker in oudere panden op de Balkan. Wees hier sociaal in en check het van tevoren.
- Laad overdag: Niet overal in de Balkan zijn rookmelders aanwezig. Ik laadde bij voorkeur overdag als ik wakker was, gewoon voor de veiligheid.
- Soms wordt de stroom geweigerd: Het kan voorkomen dat een stopcontact de lader weigert, mogelijk door te lage spanning of het ontbreken van aarding. Niet overal werkt het even goed.
- Bekijk de stroomtarieven per land: Er zijn handige lijstjes online met de gemiddelde stroomprijs per Europees land. Zo kun je eerlijk vergoeden en soms is dat goedkoper dan een commerciële laadpaal.
De beste apps en betaalmiddelen voor onderweg
Goede voorbereiding begint met de juiste tools. Dit werkte voor ons het best:
- Elli: Uitstekend voor routeplanning met laadstops. Combineert makkelijk met toiletbezoek, een restaurant of een supermarkt.
- Plugsurfing: Handig voor het vergelijken van prijzen per laadpaal.
- Chargemap en PlugShare: De meest complete apps voor het vinden van laadpalen, ook in afgelegen gebieden. Echt een aanrader.
- ANWB laadpas: De ANWB-laadpas werkte bij ons tot nu toe het beste. Samen met een creditcard of pinpas kom je een heel eind. Betaling via QR-code is ook mogelijk, maar pas op voor QR-fraude bij oudere palen.
Wil je meer weten over laadpassen? Lees dan ook ons artikel over de of het laadpas, handig om te weten voordat je op pad gaat.
Praktische tips voor een EV-roadtrip naar de Balkan
Check onderweg of het laden ook echt werkt
Dit klinkt logisch, maar het is echt een punt. Start de sessie, wacht even en controleer of de auto daadwerkelijk laadt. Zeker op de Balkan kan een laadpaal er prima uitzien maar toch niet werken. Loop er niet zomaar vandaan.
Combineer laadstops slim
Plan je laadstops bij een hotel, restaurant, supermarkt of attractie. Dan verspil je geen tijd en maak je er een onderdeel van de reis van in plaats van een verplicht oponthoud.
Vraag bij je verblijf naar laadmogelijkheden
Lokale kennis is goud waard. Sommige laadpalen in Kroatië en Montenegro staan nergens online, maar de hoteleigenaar weet er precies waar ze zijn.
Houd rekening met de accu bij bergrijden
De Balkan is bergachtig, en dat vreet aan het bereik. Bergop kost meer stroom, bergaf win je iets terug via regeneratief remmen. Houd hier rekening mee bij het plannen van je volgende laadstop. Lees ook meer over batterijdegradatie bij elektrische auto’s als je benieuwd bent hoe dit langetermijn effect heeft op je accu.
Zorg voor een goede verzekering
Een roadtrip door zoveel landen vraagt om een solide autoverzekering. Controleer of je dekking ook geldt buiten de EU, want Albanië is geen EU-lid. Bekijk onze vergelijking van duurzame autoverzekeringen voor meer informatie.
De Renault ZOE: hoe hield hij zich?
De ZOE 2020 hield zich fantastisch. Zes weken, meerdere landen, bergen, regen en zon. We hebben onderweg geen technische problemen gehad die de trip in gevaar brachten. De auto is betrouwbaar, zuinig en rijdt heerlijk door de bochtige wegen van de Balkan.
Het uitzicht vanuit de auto was trouwens ook niet verkeerd. Door de bergen van Montenegro en Albanië rijden is een belevenis die je in geen enkele reisbrochure terugvindt.
De Renault ZOE is echt een fijne reisgenoot voor dit soort avonturen. Wil je meer weten over onze ervaringen met de auto zelf? Lees dan onze uitgebreide review van de Renault ZOE 2020.
Rijden door de Balkan in de herfst: wat kun je verwachten?
We reisden in het najaar en dat beviel ons uitstekend. Minder toeristen, mooiere kleuren en aangenamere temperaturen. De herfstkleuren langs de bergwegen in Montenegro waren spectaculair, al kan het ook regenachtig en mistig zijn in de bergen.
Regen heeft overigens ook invloed op het bereik van je elektrische auto. Kou en nat weer verlagen de actieradius, dus plan in de herfst of winter een wat grotere marge in bij je laadstops.
Conclusie: een EV-roadtrip naar de Balkan, absoluut doen
Was het altijd makkelijk? Nee. Was het altijd duidelijk waar we konden laden? Zeker niet. Maar was het een onvergetelijke reis? Zonder twijfel.
Met een goede voorbereiding, de juiste apps, een granny charger in de kofferbak en wat flexibiliteit is een EV-roadtrip naar Montenegro en Albanië heel goed te doen. Het laadnetwerk in West-Europa en Kroatië is uitstekend. Daarna wordt het avontuurlijker, maar dat hoort ook bij zo’n reis.
Tot en met Kroatië rij je zorgeloos. Vanaf Bosnië en verder neem je het er wat rustiger bij en plan je slimmer. Maar de beloningen, de landschappen, de gastvrijheid en de onvergetelijke weggetjes, maken alles meer dan goed. Wij gaan hopelijk nog een keer.